مجموعه حاضر، حاصل تلاشی به منظور دستیابی به چگونگی شیوع اختلالات گفتاری و تعیین عوامل دخیل در آنهاست. این پژوهش که در جامعه دبستانی شهرهای استان هرمزگان صورت گرفته است، می تواند سرآغاز سلسله اقداماتی باشد که منجر به شناخت همه جانبه اختلالات گفتاری در سراسر میهن اسلامی شود.آن هنگام که اقدام به اجرای این پژوهش شد، ضرورت آن آشکارا احساس می شد و پس از این نیز برای تکمیل اطلاعات لازم در این زمینه نیاز به تحقیقات بسیاری می باشد. تحقیقاتی که مطالب لازم و منطبق بر ویژگیهای جامعه ها را داشته باشد، بطوریکه مجبور نباشیم فقط به تحقیقات خارجی تکیه کنیم و برای تطبیق آن مسایل خویش را جرح و تعدیل آن بپردازیم.از سوی دیگر این پژوهش به عنوان گامی نو و تازه، خالی از اشکال نبوده و با همه تلاشی که در جهت انجام صحیح آن مبذول شده است، بدون شک اشتباهاتی دارد که انشاا... با راهنمایی صاحبنظران در گامهای بعدی مرتفع خواهد شد.نتایج این پژوهش در سه قسمت ارایه می شود:ابتدا به شرح اطلاعات آماری مربوط به کل جامعه، جامعه نمونه و تعداد اختلالات مشاهده شده می پردازیم پس از آن آشنایی با اختلالات گفتاری و عوامل دخیل در آنها مورد بحث قرار خواهد گرفت. و در پایان براساس نتایج بررسی عوامل دخیل در اختلالات گفتاری، راههای پیشگیری توضیح داده خواهد شد.در جریان این پژوهش که در بخش طرحها و تحقیقات جهاد دانشگاهی علوم پزشکی ایران انجام شده است، وزارت کشور، استانداری استان هرمزگان، فرمانداری شهرهای بندرعباس، بندر لنگه، میناب و قشم، همچنین مسوولان، معلمان و دانش آموزان آموزش و پرورش شهرهای یاد شده، همکاری صمیمانه نمودند. لذا مجموعه حاضر به عنوان سپاسگزاری به آنها و همه هموطنانی که در جهت خدمت به توسعه و خودکفایی علمی گام بر میدارند تقدیم می شود.

مهم ترین اصل در پیشگیری اختلالات گفتار و زبان، شناخت عوامل موثر و تعیین سهم هرکدام از آن ها در ایجاد یا تشدید اختلالات است. طرح علت یابی اختلالات گفتار جامعه دبستانی «استان هرمزگان» (میناب بندرلنگه قشم بندرعباس) به انجام رسیده که در بررسی جامعه 58987 نفری، 9323 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و اطلاعات لازم از طریق پرسش نامه و مصاحبه حضوری جمع آوری گردید که پس از تجزیه و تحلیل داده ها نتایج زیر به دست آمد: از بین507 مورد اختلال گفتاری مشاهده شده در نمونه های انتخابی، 74 نفر (14.59 درصد از کل) مبتلا به به لکنت زبان بودند. بررسی عوامل موثر در آن ها نشان می دهد که عوامل محیطی سهم به سزایی در بروز لکنت دارند. در 188 مورد (37.08 درصد) اختلالات تولید (صدا) مشاهده گردید، همه آن ها مبتلا به «dyslalia» بودند. در این گروه نقایص ساختمانی 48.4 درصد و اختلالات عملکردی 51.6 درصد از عوامل را شامل می شود.عوامل مورد بررسی در اختلالات صوت و تشدید، نقص های ساختمانی و عملکردی بودند که در مجموع علل عملکردی با 88.53 درصد بیش ترین سهم را در بروز این اختلالات دارند.تعداد مبتلایان به اختلالات صوت و تشدید 183 مورد (36.09) گزارش شده است. در مجموع درصد اختلالات در پسران بیشتر از دختران بوده و بیش ترین درصد اختلال در کلاس دومی ها مشاهده گردیده است. علاوه بر این، عوامل عملکردی بیش ترین سهم را در ایجاد انواع اختلالات گفتاری دارند. باقیمانده اختلالات (12.23 درصد) مربوط به تاخیر در رشد گفتار و زبان و اختلالات چندگانه می شوند که بالغ بر 62 مورد می باشند. با جلب همکاری متخصصان و مسوولان متعهد در امر توان بخشی، می توان در یک برنامه ریزی دراز مدت سهم عوامل را به حداقل ممکن رساند، همچنین دستگاه های اجرایی می توانند بر اساس حقایق موجود، به منظور تامین نیروها و امکانات لازم، اقدام نمایند.